Cara Kenal Iklan Kerja Palsu dan Elak Ditipu

Kebanyakan iklan kerja palsu boleh dikenal dari satu perkara, iaitu permintaan wang atau maklumat perbankan sebelum kerja bermula. Permohonan jawatan kerajaan melalui SPA tiada bayaran langsung, dan agensi pekerjaan swasta yang berlesen pula hanya boleh mengenakan fi yang dihadkan oleh undang-undang. Jadi tawaran yang meminta bayaran besar, kod TAC atau pindahan wang ke akaun peribadi patut dihentikan di situ juga.

Jawatan kerajaan tiada bayaran dan tiada orang tengah

SPA menafikan sebarang tawaran perkhidmatan berbayar kepada mana-mana individu untuk dilantik ke dalam perkhidmatan awam. Dalam notis Waspada Sindiket Penyamaran, SPA memaklumkan ia telah menerima aduan tentang sindiket yang menyamar sebagai Ahli Suruhanjaya dan Pegawai Pengurusan Tertinggi SPA. Sindiket tu aktif di Telegram dengan menggunakan nama serta gambar mereka untuk menawarkan perkhidmatan berbayar kepada orang awam, dan SPA telah membuat laporan polis.

SPA menasihatkan calon memohon terus melalui sistem SPA9, sebab tiada sebarang bayaran dikenakan bagi permohonan kemasukan ke perkhidmatan awam. Pemilihan dibuat melalui tapisan syarat, PSEE atau ujian, dan temu duga, kemudian keputusannya diluluskan oleh Suruhanjaya. Janji "slot" atau jaminan temu duga dengan bayaran bercanggah terus dengan proses ni.

Maklumat tentang sindiket yang menyamar sebagai SPA boleh dihantar ke unit.integriti@spa.gov.my untuk tindakan lanjut.

Tanda amaran dalam iklan dan mesej

Iklan palsu boleh nampak sangat meyakinkan, lengkap dengan logo agensi dan nama pegawai. Berhati-hati kalau iklan atau perekrut menunjukkan tanda yang berikut.

• Meminta bayaran pendaftaran, yuran proses, deposit pakaian seragam atau kos latihan sebelum ada tawaran rasmi
• Semua urusan dibuat melalui Telegram atau WhatsApp sahaja, tanpa alamat pejabat atau nama syarikat yang boleh disemak
• Gaji yang tinggi untuk kerja yang terlalu mudah, terutama bila perlu mendahulukan wang sendiri untuk memulakan "tugas"
• Meminta nama pengguna perbankan, kata laluan, nombor PIN, TAC atau OTP
• Meminta wang dimasukkan ke akaun bank peribadi seseorang
• Laman permohonan yang mengaku sebagai SPA tapi alamatnya tak berada di bawah spa.gov.my

Perkara keempat paling penting untuk diingat. Pusat Respons Penipuan Kebangsaan (NSRC) menegaskan bahawa NSRC, PDRM, Bank Negara Malaysia dan institusi perbankan tak akan sama sekali meminta nama pengguna, kata laluan, nombor PIN, TAC atau OTP. Majikan yang sah pun tiada sebab untuk meminta maklumat tu.

Agensi pekerjaan swasta dan had fi yang dibenarkan

Kerja swasta kadang-kadang ditawarkan melalui agensi pekerjaan. Aktiviti merekrut memerlukan lesen di bawah Akta Agensi Pekerjaan Swasta 1981 (Akta 246), dan soalan lazim JTKSM menyatakan sesiapa yang merekrut tanpa lesen yang sah boleh didenda tidak melebihi RM200,000 atau dipenjara tidak melebihi 3 tahun, atau kedua-duanya. Agensi yang tak mempamerkan lesennya juga melakukan kesalahan.

Jadual Pertama Akta 246, dalam cetakan semula yang disiarkan JTKSM, menghadkan fi yang boleh dikenakan kepada pencari kerja.

• Fi pendaftaran RM30 dan ke bawah untuk pekerjaan dalam Malaysia, sah selama 12 bulan
• Fi pendaftaran RM50 dan ke bawah untuk pekerjaan di luar Malaysia, sah selama enam bulan
• Fi penempatan tidak lebih daripada 25 peratus gaji pokok bulan pertama, dikenakan selepas tawaran pekerjaan diterima
• Kalau majikan dah membayar fi penempatan, agensi tak boleh menuntutnya lagi daripada pencari kerja

Akta yang sama mewajibkan resit dikeluarkan bagi setiap fi yang diterima. JTKSM menyatakan sesiapa yang mengenakan atau menerima fi melebihi kadar dalam Jadual Pertama boleh didenda tidak melebihi RM50,000 atau dipenjara tidak melebihi satu tahun. Agensi yang meminta ratusan ringgit sebelum ada tawaran kerja, atau enggan memberi resit, patut dipersoalkan dulu sebelum sebarang bayaran dibuat.

Semak akaun bank dan nombor telefon dengan Semak Mule

Sebelum memindahkan wang kepada sesiapa, PDRM menasihatkan orang ramai menggunakan Semak Mule. Ia portal dan aplikasi untuk menyemak akaun bank dan nombor telefon yang pernah digunakan dalam kes jenayah komersial, dan portalnya boleh dibuka di semakmule.rmp.gov.my.

Semak Mule hanya menunjukkan akaun atau nombor yang pernah dikaitkan dengan kes, jadi akaun yang belum pernah dilaporkan takkan muncul dalam carian. Gunakannya sebagai salah satu cara semakan, dan tetap berpegang pada tanda amaran di atas.

Kalau dah tertipu

Masa sangat penting bila wang dah dipindahkan. Soalan lazim NSRC menggariskan beberapa langkah yang perlu diambil dengan segera.

• Hubungi hotline bank yang beroperasi 24 jam, atau talian NSRC di 997
• Buat laporan polis di balai polis berdekatan, dan NSRC menyatakan laporan mesti dibuat dalam masa 24 jam
• Sediakan kronologi kejadian, butiran peribadi, nama dan nombor telefon penipu, butiran transaksi serta tangkapan skrin perbualan
• Semak status laporan polis secara dalam talian di sso.rmp.gov.my, atau hubungi pegawai penyiasat yang ditugaskan

Nombor hotline bank boleh didapati di belakang kad bank, di laman web bank atau di direktori ABM. Talian 997 ialah nombor tindak balas kecemasan untuk mangsa yang baru sedar wangnya dipindahkan, dan ia tak menerima aduan umum atau semakan susulan kes. Kalau penipuan berlaku lebih 24 jam yang lalu, NSRC tetap menasihatkan mangsa melaporkannya kepada bank.

Halaman aduan MCMC pula menyenaraikan penipuan melalui penyamaran sebagai kesalahan di bawah Kanun Keseksaan yang dikuatkuasakan oleh PDRM, jadi laporan polis tetap menjadi langkah utama.