Syarat Umur, Warganegara dan Kelayakan Mohon Jawatan Kerajaan

Syarat asas untuk memohon jawatan kerajaan melalui SPA ialah warganegara Malaysia dan berumur sekurang-kurangnya 18 tahun pada tarikh tutup iklan jawatan. Kedua-dua syarat ni datang dari perbekalan umum skim perkhidmatan di bawah Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 1 Tahun 2024, dan dipaparkan di halaman Syarat Umum SPA. Selepas tu barulah syarat kelayakan akademik dan syarat khusus setiap skim diambil kira.

Syarat warganegara

Calon untuk lantikan mesti seorang warganegara Malaysia. SPA mengesahkan dalam soalan lazimnya bahawa pemastautin tetap tak boleh memohon melalui SPA9, sebab permohonan terhad kepada warganegara sahaja.

Nama dan nombor kad pengenalan dalam SPA9 mesti betul-betul sama seperti dalam MyKad, termasuk ejaan BIN, BINTI, A/L atau A/P. Pendaftaran SPA9 disemak dengan maklumat Jabatan Pendaftaran Negara, jadi ejaan yang berbeza boleh menimbulkan masalah semasa mendaftar.

Had umur minimum dan maksimum

Umur minimum ialah 18 tahun, dan ia dikira pada tarikh tutup iklan jawatan. Calon yang belum cukup 18 tahun pada tarikh tu tak memenuhi syarat untuk urusan pengambilan berkenaan.

Untuk had umur maksimum, SPA menetapkan tiga keadaan yang berbeza.

• Pemohon lantikan terus tiada had umur maksimum
• Pegawai yang sedang berkhidmat boleh memohon sehingga 2 tahun sebelum tarikh persaraan wajib
• Pemohon Latihan Separa Perubatan tertakluk kepada had umur ikut kategori pemohon

Ini berita baik untuk mereka yang ingin bertukar kerjaya dari sektor swasta walaupun dah berumur. Gaji permulaan juga boleh ditetapkan lebih tinggi daripada gaji minimum oleh Pihak Berkuasa Melantik kalau ada pengalaman kerja yang berkaitan.

Syarat kelayakan SPM

Untuk jawatan yang mensyaratkan kelayakan masuk peringkat SPM, halaman SPM/SVM SPA menetapkan syarat minimum yang berikut.

• Dua mata pelajaran termasuk Bahasa Melayu di peringkat Kepujian, dan empat mata pelajaran lain di peringkat Lulus, dalam satu peperiksaan SPM
• Atau syarat yang sama dikumpulkan daripada dua peperiksaan SPM dalam tempoh tiga tahun berturut-turut

Sesetengah skim menambah syarat Kepujian atau Lulus dalam mata pelajaran tertentu. Syarat Bahasa Melayu pula terpakai secara umum, iaitu calon mesti ada Kepujian, sekurang-kurangnya Gred C, dalam Bahasa Melayu peringkat SPM atau SVM, atau kelulusan yang diiktiraf setaraf oleh Kerajaan.

Pemegang Sijil Vokasional Malaysia (SVM) perlu ada Kepujian, sekurang-kurangnya Gred C, dalam Bahasa Melayu (Kod 1104), dan kelayakan SVM dalam bidang yang berkaitan dengan skim. Kelayakan SVM didaftarkan dalam SPA9 melalui menu Maklumat Pemohon, Maklumat Kelayakan Akademik, kemudian SVM.

Sijil Kemahiran Malaysia (SKM) sahaja tak memadai untuk memohon mana-mana jawatan melalui SPA9. SKM boleh menambah gaji permulaan dalam skim tertentu, tapi ia mesti disertai kelayakan akademik peringkat SPM atau SVM.

Kelayakan STPM, diploma dan ijazah

Untuk jawatan peringkat Gred 5, kelayakan yang diterima termasuk Diploma, STPM, STAM, Sijil Matrikulasi KPM dan sijil politeknik. Bagi STPM, syaratnya termasuk lulus Pengajian Am sekurang-kurangnya Gred C, dengan kombinasi gred tertentu dalam mata pelajaran lain seperti yang diperincikan di halaman Syarat Permohonan SPA. Hanya Sijil Matrikulasi Kementerian Pendidikan Malaysia diterima untuk jawatan yang mensyaratkannya, dan sijil matrikulasi dari institusi pengajian tinggi awam tak termasuk dalam syarat tu.

Kelayakan dari institusi swasta atau luar negara perlu diiktiraf. Pengiktirafan ni di bawah bidang kuasa Agensi Kelayakan Malaysia (MQA), dan boleh disemak melalui eSisraf MQA sebelum memohon.

Syarat khusus setiap agensi

Selain syarat skim, kementerian atau jabatan yang meminta pengisian jawatan boleh menetapkan syarat khusus. SPA memberi contoh keperluan gred subjek tertentu, bidang pengkhususan, lokaliti dan jantina. Syarat khusus ni tak muktamad dan berubah ikut keperluan semasa agensi, jadi calon yang tak melepasi syarat untuk satu urusan pengambilan mungkin memenuhi syarat dalam urusan yang lain.

Dasar One Step Lower

Jawatan yang boleh dipohon dalam SPA9 bergantung pada kelayakan tertinggi, ikut dasar One Step Lower.

• Ijazah sarjana muda memohon Gred 9
• Ijazah dengan Diploma atau STPM memohon Gred 9 dan Gred 5
• Diploma atau STPM dengan SPM memohon Gred 5 dan Gred 1
• SPM atau SVM memohon Gred 1

Pemegang ijazah sarjana muda, sarjana atau PhD tak boleh memohon jawatan peringkat SPM. Pemohon Orang Kurang Upaya (OKU) dikecualikan daripada dasar ni dan boleh memohon jawatan bersesuaian di Gred 1, 5 atau 9 ikut kelayakan.

Syarat lain yang selalu ditanya

Anggota tentera yang masih berkhidmat tak layak memohon melalui SPA9, sebab mereka masih terikat dengan peraturan perkhidmatan angkatan tentera. Pemegang biasiswa kerajaan pula melalui prosedur pengambilan yang sama seperti pemohon lain tanpa pertimbangan khas.

Jawatan beruniform seperti Pegawai Bomba KB1 ada syarat fizikal tambahan, termasuk tinggi, berat, BMI dan penglihatan, yang dinyatakan dalam skim masing-masing. Bekas anggota polis atau tentera dengan pangkat tertentu dikecualikan daripada syarat akademik untuk beberapa jawatan KP1 dan KB1, tertakluk kepada rekod perkhidmatan yang baik dan penguasaan Bahasa Melayu yang memuaskan.

Selepas dilantik

Syarat masih ada selepas tawaran diterima. Pegawai yang dilantik perlu berkhidmat dalam tempoh percubaan selama satu hingga tiga tahun, dan boleh dikehendaki mengikuti latihan yang ditetapkan oleh Ketua Jabatan. Pergerakan gaji tahunan pula tak automatik, dan ditetapkan berdasarkan prestasi perkhidmatan.