Beza Lantikan Tetap, Kontrak dan Contract for Service dalam Kerajaan

Dalam perkhidmatan awam, lantikan tetap ialah jawatan dalam skim perkhidmatan dengan tempoh percubaan, lantikan kontrak atau Contract of Service ialah lantikan untuk tempoh tertentu ikut perjanjian kontrak, dan Contract for Service (CFS) ialah perjanjian berasingan yang terma utamanya ditentukan dalam kontrak, dengan bayaran khas untuk CFS diuruskan melalui surat edaran Kementerian Kewangan. Sejak 1 Februari 2024 ada satu lagi bentuk, iaitu Lantikan Kontrak (Interim), yang dipakai untuk pengambilan pegawai baharu secara berperingkat.

Ramai yang menerima tawaran keliru dengan istilah ni, terutama bila iklan atau surat tawaran cuma menulis "kontrak". Beza utamanya terletak pada tempoh, cara gaji ditetapkan, faedah dan cara perkhidmatan boleh ditamatkan.

Lantikan tetap

Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Pelantikan, Kenaikan Pangkat dan Penamatan Perkhidmatan) 2012 membenarkan pelantikan secara tetap, sementara atau kontrak. Pegawai yang dilantik secara tetap perlu berkhidmat dalam tempoh percubaan selama satu hingga tiga tahun, dan pergerakan gaji tahunannya ditetapkan oleh Ketua Jabatan berdasarkan prestasi.

Gaji permulaan dan gred ikut skim perkhidmatan di bawah Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA). Permohonan dibuat melalui pihak berkuasa melantik, contohnya SPA9 untuk jawatan di bawah Suruhanjaya Perkhidmatan Awam.

Lantikan Kontrak (Interim) untuk pegawai baharu

Ikut soalan lazim JPA tentang Lantikan Kontrak (Interim), lantikan ni ialah langkah sementara ke arah kaedah baharu lantikan tetap. Ia bermula secara berperingkat pada 1 Februari 2024 untuk pengambilan di bawah SPA, Suruhanjaya Perkhidmatan Pendidikan (SPP) dan pihak berkuasa melantik lain. Skim Angkatan Tentera Malaysia dan polis dikecualikan.

Perkara utama yang JPA nyatakan tentang lantikan ni boleh diringkaskan dalam beberapa baris.

• Permohonan dibuat melalui portal pengambilan pihak berkuasa melantik, dan calon melalui tapisan yang sama seperti pegawai tetap
• Tempoh lantikan ialah tiga tahun atau sehingga kaedah baharu lantikan tetap berkuat kuasa, mana yang lebih awal
• Gaji sama seperti pegawai lantikan tetap, ditetapkan ikut gaji permulaan dalam skim perkhidmatan
• Faedah ikut MyPPSM Ceraian UP 1.1.1, UP 1.1.8 dan UP 1.1.12, termasuk elaun, cuti, rawatan perubatan, pinjaman kenderaan atau komputer, dan kuarters
• Pegawai akan dilantik tetap melalui kaedah baharu tanpa perlu memohon semula, tertakluk kepada prestasi dan perakuan Ketua Jabatan
• Perkhidmatan boleh ditamatkan oleh pegawai atau Kerajaan dengan notis 30 hari atau bayaran sebulan gaji sebagai ganti notis

Pegawai yang sedang berkhidmat, calon Peningkatan Secara Lantikan, dan pegawai lantikan kontrak SPA yang dah berkhidmat sekurang-kurangnya 15 tahun dikecualikan dan dilantik secara tetap ikut peraturan semasa. Lantikan ni masih aktif pada 2026, contohnya soalan lazim JPA bertarikh 23 Februari 2026 mengesahkan pegawai Lantikan Kontrak (Interim) layak menerima Bantuan Khas Kewangan 2026.

Contract of Service (COS)

JPA mentakrifkan pelantikan secara kontrak di bawah Ceraian UP.1.1.1 MyPPSM sebagai pelantikan seseorang untuk berkhidmat dengan agensi awam bagi tempoh tertentu, berasaskan syarat yang dipersetujui dalam perjanjian kontrak yang ditandatangani dengan pihak berkuasa melantik. Tajuk ceraian tu sendiri menamakannya Contract of Service.

Syarat sebenar bergantung pada perjanjian setiap agensi. Sebagai contoh, syarat lantikan kontrak interim untuk Jururawat Gred U29 (kini Gred U5) yang diterbitkan oleh Kementerian Kesihatan menetapkan tempoh tiga tahun dari tarikh lapor diri, dengan ganjaran (gratuity) dikira atas kadar 17.5 peratus gaji akhir bagi setiap bulan genap perkhidmatan. Bagi pegawai yang mencarum KWSP, kadar tu dikurangkan dengan kadar caruman majikan, dan faedah atas caruman majikan turut ditolak. Pegawai yang meletakkan jawatan tak layak menerima ganjaran, kecuali kalau berhenti untuk menerima tawaran pelantikan lain dalam sektor awam.

Contract for Service (CFS)

CFS diuruskan secara berasingan daripada pegawai lantikan. Soalan lazim SPA9 menyatakan pekerja sambilan harian dan pegawai kontrak CFS tak perlu mengisi bahagian Pegawai Sedang Berkhidmat semasa memohon jawatan, jadi dalam SPA9 mereka tak didaftarkan sebagai pegawai yang sedang berkhidmat.

Bayaran untuk CFS juga ikut saluran lain. Untuk Bantuan Khas Kewangan 2026, JPA menyatakan surat edaran berasingan akan dikeluarkan oleh Kementerian Kewangan bagi Contract for Service. Surat Kementerian Kewangan bertarikh 27 Februari 2026 kemudian meluaskan bantuan RM500 kepada individu CFS yang menerima kemudahan setara Gred 15 dan ke bawah, dibayar pada 13 Mac 2026. Surat tu menyebut mereka sebagai individu CFS, dan bantuan asalnya diumumkan untuk penjawat awam dan pesara.

Terma CFS ditentukan dalam kontrak masing-masing. Baca kontrak dengan teliti sebelum menandatanganinya, terutama tempoh, kadar bayaran, cuti dan syarat penamatan.

Ringkasan beza empat jenis lantikan

• Tetap, jawatan dalam skim dengan tempoh percubaan satu hingga tiga tahun dan gaji ikut SSPA
• Kontrak (Interim), gaji dan tapisan sama seperti tetap, tempoh tiga tahun atau sehingga kaedah baharu berkuat kuasa, dengan laluan ke lantikan tetap
• Contract of Service, tempoh tertentu ikut perjanjian kontrak dan faedah ikut MyPPSM
• Contract for Service, terma ikut kontrak, dan bayaran khas seperti Bantuan Khas Kewangan diuruskan melalui surat edaran Kementerian Kewangan

Soalan untuk ditanya sebelum menerima tawaran

Iklan jawatan kerajaan yang mengikut format pekeliling SSPA perlu menyatakan taraf jawatan, sama ada tetap atau kontrak. Kalau taraf tu tak jelas, tanya agensi beberapa perkara sebelum menerima tawaran.

• Jenis lantikan yang ditawarkan, tetap, Kontrak (Interim), Contract of Service atau Contract for Service
• Tempoh kontrak dan tarikh tamatnya
• Cara gaji ditetapkan dan sama ada ia ikut skim perkhidmatan
• Faedah yang termasuk, seperti cuti, rawatan perubatan dan ganjaran
• Notis yang diperlukan untuk menamatkan perkhidmatan